يا سلطنت عرفى بر نفوس ، يا ولايت و امامت و سلطهء شرعى بر اموال و نفوس ) و مرا از تأويل احاديث آموختى ، يعنى از تعبير خواب‌ها كه در واقع احاديث فرشتگان به گوش شخص خوابيده است ؛ يا احاديث پيامبران گذشته و كتاب‌هاى آسمانى آنها كه احاديث فرشتگان از جانب خداوند است . فَاطِرَ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنتَ وَلِيىِّ فِى الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ تَوَفَّنِى مُسْلِماً وَأَلْحِقْنِى بِالصَّالِحِينَ يعنى : اى آفرينندهء آسمان‌ها و زمين ، تو خود سرپرست و ياور من در دنيا و آخرتى ؛ مرا مسلمان بميران و به نيكان و شايستگان لاحق گردان . و اين آخرين آيه از سرگذشت عجيب يوسف صدّيق است كه در ضمن صد و يك آيه تنظيم شده است . ذلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُوا أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَ يعنى : اين سرگذشت - قصهء يوسف از آغاز تا پايان - از اخبار غيبى است كه ما به سوى تو وحى مىكنيم ، يعنى از هيچ فردى و گروهى و كتابى فرا نگرفته‌اى . و هرگز تو نزد برادران يوسف هم نبودى آن گاه كه به كارشان تصميم جدى گرفتند و آن ستم را دربارهء او روا داشتند در حالى كه پيوسته در مكر و فريب بودند ، يعنى پيش از انجام مقصود در مقدمات و نقشه‌كشى آن و پس از آن در كتمان و پنهان داشتنش . وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ يعنى : و بيشتر مردم هرچند حريص بر ايمان و گرايش آنها باشى گرونده نيستند . وَمَا تَسْأَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ يعنى : و تو هرگز از آنها بر بازگو كردن اخبار غيبى و ابلاغ اين قرآن مزدى نمىطلبى - با اين حال آنها از پذيرش آن سخت امتناع مىورزند - اين قرآن جز تذكر و يادآورى براى جهانيان نيست . يعنى پس نمىتوان در مقابل آن پاداش گرفت ، زيرا چيزى كه براى هدايت مجامع بشرى و اتمام حجت بر آنها و بيدار كردن عقول آنها و اكمال صفات فاضلهء انسانى در روح آنها و زدودن رذايل اوصاف از نفس آنها و اعطاى برنامه‌اى جامع براى تربيت فرد و مجتمع آنها و تعليم اسرار نهفتهء جهان و علوم و معارف بىپايان الهى و آسمانى براى آنهاست سزاوار نيست در مقابل اجرت برخى از آنها قرار گيرد .