به جلال و جمال و كمال مىنمايد ، كه چگونه فضا و هوايى در جَو ايجاد كرده و آن را مملوّ از ابرهاى مثبت و منفى ساخته و صدايى مهيب و آتشى عجيب در آن پديد آورده است . وَالْمَلَائِكَةُ مِنْ خِيفَتِهِ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَاءُ يعنى : و فرشتگان نيز از بيم جلالش تقديس مىكنند . و خداوند صاعقه را به وسيلهء آن ابرها به ارادهء تكوينى روانه مىكند ، پس هر فرد يا مجتمعى را كه بخواهد يعنى مستحق عقوبت بيند ، به سبب آن مورد اصابت قرار مىدهد . وَهُمْ يُجَادِلُونَ فِى اللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ الْمِحَالِ يعنى : در حالى كه آنها ، يعنى مشركان مكه ، دربارهء خداوند جدال و ستيز دارند . مراد اين است كه با اين قدرت و عظمت و جلال خداوند ، آنها دربارهء توحيد و استقلال در ربوبيت او محاجّه و ستيزه دارند و مىخواهند بت‌هاى بىجان و ستارگان بىروح را در ربوبيت همتاى او سازند . و مكر خدا شديد است . يعنى در مؤاخذهء ناگهانى و در حال غفلت مجرمان كه شبيه مكر و فريب است قوى است . يا در مقابله با مكر فريب‌كاران و باطل كردن حيله و فريب‌هاى آنان سخت و نيرومند است . لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ وَالَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيءٍ إِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ « 14 » وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَن فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ طَوْعاً وَكَرْهاً وَظِلَالُهُم بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ « 15 » لغت و اعراب : دعوة الحقّ اضافهء موصوف به صفت به تقدير « الدعوة الحقّ » . و الذين يدعون من دونه ؛ مراد از موصول ، بت‌ها ، و فاعل يَدْعونَ مشركان است ، و فاعل لايستجيبون نيز بت‌هاست ، و لهم يعنى مشركان . بَلَغَ - از باب نَصَر - : رسيد . طَوع : مصدر به معناى ميل و رغبت . كَره :