[ شيطان رانده شده و اغواى بنى آدم ] قَالَ فَبِمَا أَغْوَيْتَنِي لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ « 16 » ثُمَّ لَآتِيَنَّهُم مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَن شَمَائِلِهِمْ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ « 17 » قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوماً مَدْحُوراً لَمَن تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمْ أَجْمَعِينَ « 18 » وَيَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الْظَّالِمِينَ « 19 » لغت و اعراب : اغواء : گمراه كردن . صراط جنس است و افادهء عموم مىكند . شمائل : جمع شَمأل يعنى شمال . ذَأَمَه - از باب مَنَع - : تحقير كرد و راند و خوار نمود او را . دَحَرَه - از باب مَنَع - : طرد كرد و دور نمود او را . لَمَن تبعك ، « لام » براى قسم ، « مَن » موصوله متضمن معناى شرطيت است و لأملأنَّ جواب شرط است . فكلا من حيث به‌تقدير « فكلا ما شئتما من أىّ مكان شئتما » است . تفسير : قَالَ فَبِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيمَ يعنى : ابليس گفت : بدين سبب كه مرا اغوا كردى ، يعنى به ضلالت و بيراهه افكندى و از راه فرشتگان دور كردى ، بىترديد من نيز براى اضلال آنها بر سر راه مستقيم تو در كمين آنها خواهم نشست . مراد از « صراط مستقيم خدا » راه‌هاى معنوى دين است از عقايد و باورها و اخلاق و اعمال صالحه ، زيرا هر يك از عقيدهء حق و خُلق نيكو و عمل صالح راهى است كه انسان را به خدا مىرساند . و مراد از نشستن بر سر آن راه‌ها ، كوشش در بازداشتن يا منحرف كردن از آن است .