سخنان امام عليه السلام دربارهء عقل 1 - صدوق از ابوسعيد عقيصا نقل كرده ، مىگويد : از حسن‌بن على عليهما السلام پرسيدند عقل چيست ؟ فرمود : « عقل عبارت از جام‌هاى اندوه را سركشيدن و خشم خود را فروخوردن و مدارا و نرمش با دشمنان است » . 2 - و نيز از مقدام‌بن شريح‌بن هانى از قول پدرش نقل كرده ، مىگويد : اميرالمؤمنين عليه السلام از پسرش ، حسن‌بن على عليهما السلام پرسيد : « پسرم عقل چيست ؟ » عرض كرد : در دل نگهداشتن رازى كه به امانت سپرده‌اند . فرمود : پس استوارى و دورانديشى چيست ؟ عرض كرد : آن است كه به انتظار فرصت بمانى ولى به قدر توان و امكانت بشتابى ! فرمود : پس بزرگى و عظمت چيست ؟ عرض كرد : تحمل خسارت‌ها و غرامت‌ها و ساخت‌وساز فضيلت‌ها . فرمود : بخشندگى و گذشت چيست ؟ عرض كرد : برآوردن درخواست درخواست‌كننده و بذل موجود . پرسيد : پس بخل چيست ؟ عرض كرد : اندك خودت را زياد ببينى و آنچه انفاق كرده‌اى از بين رفته بدانى . فرمود : رقت و دلنازگى چيست ؟ عرض كرد : درخواست كم و ندادن اندك .