« بارى ، خداوند وضع قومى را دگرگون نمىكند مگر آن كه آن‌ها وضع خودشان را تغيير دهند . و هرگاه خداوند دربارهء قومى بدى را اراده كند ، ديگر بازگشت ندارد و جز او يار و ياورى براى ايشان نيست ، و من خبر مسرت‌بخشى را از هم‌سويى طلحه و زبير وقت پيمان‌شكنى ايشان به تو بدهم و نيز آنچه را كه با كارگزار من عثمان‌بن حنيف كردند ، من با مهاجران و انصار وارد آن شهر شدم ، حتى وقتى كه در عذيب بودم حسن‌بن على و عبداللَّه‌بن عباس و عماربن ياسر و قيس‌بن سعدبن عباده را سوى اهل كوفه فرستادم تا از آن‌ها بخواهند كه بسيج شوند و آن‌ها پذيرفتند . من با ايشان حركت كردم تا در پشت بصره فرود آمديم ، پس من فراخوانى را بهانه‌اى براى سرزنش‌نكردن آن‌ها پذيرفتم ، و لغزش ايشان را ناچيز شمردم و آن‌ها را به بستن پيمانشان فراخواندم ، با اين‌همه ايشان جز پيكار با من را بپذيرفتند ! از اين‌رو من از خداوند در برابر ايشان كمك خواستم اين بود كه هر كس بايد كشته مىشد ، كشته شد و آن‌ها پشت كردند و به شهرهايشان رفتند و از من چيزى را خواستند كه پيش از برخورد ايشان را فراخواندم ، و من هم عافيت را قبول كردم و از جنگ دست كشيدم و عبداللَّه‌بن عباس را بر ايشان گماردم و راهى كوفه شدم ، و زحربن قيس را سوى شما فرستادم ، و هرچه خواستى از او بپرس ! » « 1 » 4 - ابن‌عبدربه مىگويد : على رضى الله عنه در روز جنگ جمل براى مردم كوفه

--> ( 1 ) - وقعهء صفين : ص 15 و 16 .