شُر شُر آب و [ به وزش درآمدن ] درخت ، براى تو سجده مىكنند . اى خدا ! شريكى براى تو وجود ندارد . ( 434 ) « لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ حَقّاً حَقّاً ، أَلْأَوَّلُ قَبْلَ كُلِّ شَىْءٍ ، وَ الْآخِرُ بَعْدَ كُلِّ شَىْءٍ ، ها ! أَنَا ذا بَيْنَ يَدَيْكَ ، ناصِيَتِى بِيَدِكَ . » « 1 » در حقيقت معبودى جز تو نيست . تو اوّل پيش از هر چيز و آخر بعد از هر چيز هستى ، هان ! اينك اين منم كه در پيشگاهت ايستاده‌ام و [ موى ] پيشانى [ و تمام اختيار ] من به دست تو است . توجّه توحيدى خاصّ ، علّت سجده در برابر حضرت حقّ نظر به اين كه حضرت حقّ سبحانه به نصّ كتاب و سنّت ، با همه‌ى موجودات و محيط بر آن‌ها است و هر مظهرى هر چه دارد ، به او سبحانه و نام‌ها و صفات او دارد ، نه به خود و اگر مؤمن سجده‌ى تعبّدى هم بنمايد باز به او و براى او مىشود ( بداند يا نداند ) و اين سجده‌ى تعبّدى ، تطبيق دادن تشريع با تكوين و غير تكوين است ، بلافاصله جمله‌ى گذشته : « سَجَدَ لَكَ وَجْهى تَعَبُّداً وَ رِقّاً » را با نكات توحيدى مُعلَّل نموده و جمله‌هاى اين فراز را بازگو مىنمايد . و با اين بيانات ، خواننده را به يگانگى حضرت حقّ سبحانه و اوّل و آخر بودن او و پيدايش هر چيز در هر لحظه از جمال و جلال او سبحانه آگاهى مىدهند ؛ زيرا مىفرمايد : « ها ! أَنَا ذا بَيْنَ يَدَيْكَ » و نيز مىفرمايد : « ناصِيَتِى بِيَدِكَ » ؛ يعنى ، بود من به بود تو است و تمام هستىام در دست با كفايتت مىباشد و عالم مُلكم به ملكوت بستگى دارد . اين جا است كه خواننده‌ى غافل از اين معنا كه خويش را همه كاره مىدانسته ، بايد از اشتباه خود در اين امر توحيدى از خداوند متعال پوزش خواسته و بگويد :

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 179 .