دعا ، بهره‌مندى از تعليم تكوينى اسما « 1 » و پياده نمودن آن در گفتار است . دعا ، توجّه به فطرت را چراغ راه شهود جمال مطلق قرار دادن است : فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها « 2 » ؛ ( پس استوار و بدون انحراف ، روى [ و تمام وجود ] خويش را به سوى دين برپا دار ، همان سرشت خدايى كه همه مردم را بر آن سرشت آفريد . ) دعا ، اظهار فقر و خضوع و خشوع تكوينى و غيرتكوينى در پيشگاه حضرت حقّ است : وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ « 3 » ؛ ( و آن چه در آسمان‌ها و آن چه در زمين است ، براى خدا سجده مىكنند . ) دعا ، درخواست تكوينى و غيرتكوينى همه مظاهر و توجّه تشريعى موجودات با شعور خاصّ ( انس و جنّ ) به حضرت حقّ سبحان است . دعا ، تطبيق خواست تشريعى با خواست تكوينى و غيرتكوينى و تمنا نكردن فراتر از آن مىباشد : وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ « 4 » ؛ ( و هرگاه بندگانم درباره من از تو پرسيدند ، پس [ بگو : ] من نزديكم و دعاى هر خواننده‌اى را كه مرا بخواند اجابت مىنمايم ، پس دعاى مرا بپذيرند و به من ايمان آورند ، باشد كه به رشد حقيقى دست يابند . و : ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ « 5 » ؛ ( مرا بخوانيد ، تا دعاى شما را بپذيرم . بىگمان آنان از پرستش من گردنكشى مىكنند ، به زودى با خوارى به جهنّم وارد خواهند گرديد . ) زيرا همه موجودات جهان هستى به تكوين و غيرتكوين - خواه بدانند يا ندانند و مشاهده كنند يا نكنند - به او سبحانه توجّه دارند و تمام موجودات داراى شعور خاصّ ،

--> ( 1 ) . وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها ؛ ( و همه نام‌ها [ و كمالات خويش ] را به آدم آموخت . ) سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 31 . ( 2 ) . سوره‌ى روم ، آيه‌ى 30 . ( 3 ) . سوره‌ى نحل ، آيه‌ى 49 . ( 4 ) . سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 186 . ( 5 ) . سوره‌ى غافر ، آيه‌ى 60 .