عبادت ، عبادت بازرگانان مىباشد و گروهى خدا را از روى ترس [ از عذاب جهنّم ] عبادت مىكنند ؛ اين نوع عبادت ، عبادت بردگان است و گروهى خدا را به خاطر شكر و سپاس پرستش مىكنند ؛ اين نوع عبادت ، عبادت آزادگان است . بلكه او را در همه‌ى امور و با همه‌ى وجود بندگى كنند ؛ چرا كه او صاحب نعمت و همه چيز آنان است و احدى را برايش شريك قرار ندهند و كسانى كه چنين باشند ، محسنين‌اند و ناچار جزاى ايشان جزاى محسنين خواهد بود و پاداش محسنين هم چيزى جز قرب و انس با حضرت حقّ و كمالات والاى توحيدى نيست . ( 14 ) « وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِى حَبانا بِدِينِهِ ، وَ اخْتَصَّنا بِمِلَّتِهِ ، وَ سَبَّلَنا فِى سُبُلِ إِحْسانِهِ ، لِنَسْلُكَها بِمَنِّهِ إِلى رِضْوانِهِ ، حَمْداً يَتَقَبَّلُهُ [ يَقْبَلُهُ ] مِنَّا وَ يَرْضى بِهِ عَنَّا . » « 1 » ستايش خدا را كه دين خود را به ما عطا فرمود و براى آيين خويش ويژه گردانيد و در راه‌هاى احسان و نيكوكارى [ و عبوديّت ] خويش راهى ساخت ، تا آن راه‌ها را به منّت او به سوى [ مقامِ ] رضا و خشنودىاش بپيماييم ، سپاسى كه از ما پذيرفته و خرسند گردد . بيان اجمالى جمله‌هاى اين فراز مجموع اين فراز خواننده را به نكات زير توجّه مىدهد : 1 . دست باكفايت و عنايت حضرت حقّ سبحانه است كه مؤمنين را به كمالاتى كه بايد به آن نايل شوند ، مىرساند . 2 . راه به دست آوردن كمالات .

--> ( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 43 .