مكلف مىكردند : پل رحم و امانت نگاهشان مىداشت ، و اگر از آن رد مىشدند نماز نگاهشان مىداشت ، و اگر از آن هم مىگذشتند پايان به رب العالمين مىرسيد ، بنا بر گفته‌اش : إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ . و مردمان بر صراط آويختهء به دست ، و پا از جاى كنده شده ، و چسبيدهء به پا قرار داشتند و فرشتگان بانگ بر مىداشتند كه : اى بردبار ، ببخش و چشم به پوش و به فضلت باز گرد و سلامت بدار و سلامت بدار ، و مردمان همچون پروانه در آتش مىافتادند ، و چون كسى به رحمت خدا نجات مىيافت و مىگذشت ، مىگفت : شكر خداى را كه به نعمت او صالحات تمام مىشود ، و حسنات پاكيزگى پيدا مىكند ، و شكر خدا را كه بعد از نوميديها مرا از تو به منت و فضل خود نجات داد و پروردگار ما آمرزنده و پاداش دهنده است » . « 6 » در حديثى ديگر اضافه‌اى هولناك دارد و پيامبر - صلى اللَّه عليه و آله - مىگويد : « جبرييل آمد و آيهء و جىء يومئذ بجهنّم ، را خواند ، پس گفتم : آيا آن را مىآورند ؟ گفت : هفتاد هزار آن را با هفتاد هزار زمام مىكشند ، و انحرافى پيدا مىكند كه اگر آن را به حال خود بگذارند همه را خواهد سوزاند » . « 7 » / 102 « يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى - و آن روز آدمى پند مىگيرد و به ياد مىآورد ، و از پند گرفتن آن روز چه سود ؟ ! » [ 24 ] چه چيز را به ياد مىآورد ؟ به ياد چيزهاى پاكيزهء خود مىافتد كه همهء آنها را در گذشته تباه كرد ، به ياد جوانى خويش مىافتد كه آن را در سبكسرى سهو و دورى از پروردگار تباه كرد ، به ياد اموالى مىافتد كه جز از راه حلال به دست آورد ، و در جايى جز آن جا كه رضاى خدا است خرج كرد ، به ياد اوقاتى كه به لهو و غفلت و پرداختن به كارهاى بىمعنى گذراند و با هر ساعتى از آنها مىتوانست ملك بزرگى در آخرت به چنگ آورد . « يَقُولُ يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي - كاش چيزى از پيش براى زندگى خود

--> ( 6 ) - بحار الانوار ، 860 ، ص 193 . ( 7 ) - تفسير نور الثقلين / ج 5 ، ص 576 .