آرايش مىسازند ، چرا به آن نگاه نمىكنند تا بدانند كه چگونه آفريده شده تا مكمّلى براى زندگى آنان در آن بيابانهاى خشك باشد ؟ اين حيوان براى تحمل سختيها و توانا بودن بر آن از همهء جانوران نيرومندتر است . بارهاى سنگينى را بر پشت خود حمل مىكند ، و از بيابانهاى قفر و بىآب و علف مىگذرد ، و روزهاى دراز كه شايد به هفته و دهه برسد ، مىتواند بىخوردنى و نوشيدنى صبر كند ، و با قدرتى كه در او آفريده شده از ميان بادهاى سخت آميختهء به شن بگذرد و يار و مسافر خود را به مقصد رساند . پاهاى پهن او به خوبى مىتواند بر شنهاى نرم قرار گيرد ، و به همين سبب است كه نام كشتى صحرا به آن داده‌اند . سپس مىبينيم كه براى خوراك خود از خارهاى تيز قوت فراهم مىآورد و آن را براى نشخوار كردن در وقت مناسب ذخيره مىكند ، و نيز به همين گونه مىتواند آب را براى مدتى دراز در ذخيره داشته باشد . آيا چه كس آن را بدين صورت شگفت‌انگيز آفريده است ؟ با وجود بزرگى جثه ، و عظمت نيرومندى ، در مقابل انسان ضعيف خاضع و رام و سازگار است ، و حتى چنين در داستان آمده است كه روزى موشى كنار بند مهار شترى را گرفت و كشيد ، و شتر به خيال آن كه صاحبش او را مىكشد ، در پى موش روان شد . / 70 چون شتر را با جانوران بزرگ ديگرى همچون فيل و كرگدن مقايسه كنيم ، بزرگى منفعت و كم خرجى آن معلوم مىشود كه ، مثلا ، گوشت فيل به كار خوردن نمىآيد و شير آن به مصرف نوشيدن نمىرسد . و در اين جا بعضى از آنچه را كه دكتر احمد زكى در كتابش « در راه دايرة المعارفى علمى » هنگام سخن گفتن از شتر آورده است نقل مىكنيم : ( و از بركتهاى سازگارى جانور با محيط زندگى آن ، يكى اين است كه شتر بر پشت خود كوهانى دارد ، و هنگامى كه خوب خوراك بخورد بر مقدار گوشت و پيه اين كوهان افزوده مىشود ، و چون به سفرى رود و خوراك به اندازهء احتياج در