السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

409

تفسير هدايت (فارسى)

توانا و دانا مىبود ، ولى چگونه امكان آن است كه دو قدرت مطلق متضاد با يكديگر جمع شود و يكى از آن دو نتواند ديگرى را از ميان ببرد . با تفكر در جهانسازى خدا و قدرت بزرگ او همهء اين اسطوره‌هاى باطل متلاشى مىشود ، و قدرت نامحدود خدا كه در آفرينش وى و نظامى كه در جهان به جريان انداخته است تجلّى پيدا مىكند ، و به همين گونه آشكارا معلوم مىشود كه اين نظام و اين آفرينش دو خداى جز او نيست كه مىبايستى پرستيده شوند و جاهليت نوين كه تسليم ماده و پرستندهء آن شده است چنين مىكند ، آنها نيز آفريده‌هاى / 444 خدايند و به ميانجيگرى آنها عظمت و قدرت او ، جل جلاله ، آشكار مىشود . [ 2 ] و يكى از مظاهر احديت ، صمديت و پرى است كه اشارهء به حقايقى گوناگون مىكند كه همهء آنها را يك بصيرت در خود متجلى مىسازد ، و آن اين كه خدا اندامها و اجزاء و نيز حالاتى كه گاه بر او عارض شود ندارد . « اللَّهُ الصَّمَدُ - خداى پر و بىنياز . » امام حسين بن على - عليهما السلام - دربارهء كلمهء صمد چنين گفته است : « صمد : آن كه جوف ندارد ، و صمد : آن كه بزرگى و آقايى او به منتها درجه رسيده ، و صمد : آن كه نمىخورد و نمىآشامد ، و صمد : آن كه نمىخوابد ، و صمد : آن كه هميشه بوده و هميشه خواهد بود » . « 6 » از امام باقر - عليه السلام - روايت شده است كه گفت : « محمد بن حنفيّه - رضى اللَّه عنه - مىگفت : صمد : قائم به خويش و بىنياز از ديگران است » . « 7 » براى كلمهء صمد نزديك بيست معنى ذكر شده است ، و برترين آنها تو پر و غير مجوّف است ، و صمود و صامد از آن مشتق مىشود ، و آقاى بزرگى را كه به

--> ( 6 ) - بحار الانوار ، ج 3 ، ص 323 . ( 7 ) - همان جا .