السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
374
تفسير هدايت (فارسى)
راويان حكايت كردهاند كه : قريش با رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - ديدار كردند و گفتند : اى محمد ! بهتر است كه آنچه را كه مىپرستيم بپرستيم ، و ما و تو در همهء كارهايمان شريك يكديگر باشيم ، پس اگر آنچه تو آوردهاى بهتر از چيزى باشد كه در دست ما است ، با تو شريك شدهايم و بهرهء خود را از آن به دست مىآوريم ، و اگر آنچه در دست ما است بهتر از چيزى باشد كه در دست تو است ، تو با ما شريك شدهاى و بهرهء خود را خواهى گرفت ، پس خداى عز و جل « قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ » ، « 1 » را نازل كرد ، و در روايتى ديگر چنين اضافه شده است كه : پس از او نوميد شدند / 404 و به آزار وى و يارانش پرداختند . آشكار است كه ميدان دلالت آيه از اين حادثه گستردهتر است ، چه نفى پرستش رسول نسبت به آنچه آنان مىپرستيدند ، به معنى مبارزهء با ارزشهاى جاهلى و خصلتهاى ستمگرانهء ايشان است . و كلمهء « ما آنچه » در « ما تعبدون » هر چيز را كه جز خدا بپرستند شامل مىشود ، خواه به صورت اشخاص تجسيم پيدا كرده باشد يا به صورت بتها و ارزشها ، و بنا بر اين نفى « ما » وضوحى بيشتر و فراگيرتر از نفى « من آن كس » است و غير عاقل را نيز شامل مىشود . [ 3 ] آيا كافران در عبادت وجه مشتركى با مؤمنان دارند ؟ هرگز . . . آنان خدايى را مىپرستند كه به صورت كلّى با پروردگار جهانيان كه مورد پرستش مؤمنان است اختلاف دارد . آنان خدايى را مىپرستند كه در برابر نيروى شركا عاجز است و به تأييد ديگر شركا احتياج دارد ، و تسلطى بر تدبير و اداره كردن كاينات ندارد ، در صورتى كه مؤمنان پروردگارى نيرومند و مقتدر را پرستش مىكنند كه در برابر هيچ چيز ناتوان نيست ، و پروردگارى جبّار و صاحب تسلط و تدبير كامل است . پس آنچه كافران مىپرستند همان نيست كه مؤمنان مىپرستند ، بلكه سخت با آن اختلاف و تفاوت دارد .
--> ( 1 ) - القرطبى ، ج 20 ، ص 225 .