السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
304
تفسير هدايت (فارسى)
« لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ - حتما دوزخ را خواهيد ديد . » [ 7 ] آيا بهتر و شايستهتر آن نيست كه در هنگام دور بودن از دوزخ به آن ايمان آوريم ، و اين كار پيش از در آمدن ما به آن كه بيرون آمدنى همراه ندارد صورت پذير شود ؟ « ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَيْنَ الْيَقِينِ - و سپس با چشم يقين آن را خواهيد ديد . » گفتهاند كه : آيه دلالت بر آن دارد كه همهء افراد آدمى وارد دوزخ مىشوند يا بر آن مىگذرند ، بدان سبب كه خدا گفته است : وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا . / 323 پس بعضى همچون برق بر آن مىگذرند ، و بعضى همچون باد ، و بعضى همچون پرنده ، و گروهى به سبب گناه چندان در آن مىمانند تا اندكى به آتش آن بسوزند ، و گروهى ديگر بر حسب اندازهء گناه مدتى در آن دوام مىكنند تا سوزش آتش آنان را پاك كند و به بهشت در آيند ، و گروهى جاودانه در آن باقى خواهند ماند ، و العياذ باللَّه . [ 8 ] براى آن كه فزونى بالى به مال دنيا ما را از آخرت باز ندارد ، ناگزير بايد بدانيم كه در آن روز دربارهء نعمتهايى كه خدا به ما ارزانى داشته بود و اين كه با آنها چه كرده بوديم ، از ما پرسش خواهد شد و بايد حساب پس بدهيم ، و بنا بر اين هر چه مقدار نعمتهاى خدا كه به ما رسيده بيشتر باشد ، مقدار توقف ما براى رسيدگى به حساب بيشتر خواهد شد ، پس بايد ملاحظه كنيم كه آيا پاسخ درستى براى پرسشهايى كه طرح خواهد شد داريم ؟ ! گفته شده است كه سليمان پيغمبر هزار سال پس از ديگر پيامبران از رسيدگى به حسابش خلاص مىشود و بايد حساب نعمتهاى خدا را در حالى پس بدهد كه ديگر پيامبران در بهشت مشغول برخوردارى از نعمتهاى آناند . امّ كلثوم دختر امير المؤمنين - عليه السلام - گفت كه : « شب نوزدهم ماه رمضان دو قرص نان جوين و كاسهاى شير و نمك نيم كوفته براى افطار براى پدرم بردم ، و چون از نماز فراغت يافت متوجه خوراك افطار شد و پس از نگاه كردن به آن