سعيد بن جبير از ابن عباس روايت مىكند كه گفت : هنگامى در الحجر نشسته بودم ، مردى نزد من آمد و از « العاديات ضبحا » پرسش كرد ، و من به او گفتم كه : مقصود سواران مجاهد در راه خدا است ، كه چون شب فرا مىرسد ، طعام خود را بر روى آتش مىنهند ، پس از من دور شد و به سوى على بن ابى طالب - عليه السلام - رفت - و او در زير سقف سقاخانهء زمزم نشسته بود - و چون دربارهء « العاديات ضبحا » از او پرسيد ، گفت : « آيا پيش از من از كسى ديگر در اين باره پرسش كرده‌اى ؟ » ، گفت : آرى ، از ابن عباس پرسيدم و گفت مقصود سواران مجاهد در راه خدا است ، گفت : « پس برو و او را به من واگذار » و چون به او رسيد گفت : « چرا دربارهء چيزى كه از آن آگاهى ندارى فتوى مىدهى ؟ سوگند به خدا كه نخستين غزوه در اسلام بدر بود كه با ما بيش از دو اسب نبود : اسبى از زبير و اسبى از مقداد بن الاسود ، پس چگونه ممكن است كه مقصود از العاديات خيل و گروه اسبان باشد ؟ بلكه مقصود از العاديات ضبحا شترانى است كه از عرفه به مزدلفه و از مزدلفه به منى مىروند » پس ابن عباس گفت : از گفتهء خود بازگشتم و به آنچه على گفته بود باور كردم . « 1 » مؤيد جمع ميان دو تأويل مطلبى است كه در شأن نزول آيه آمده : مربوط به « نبردى كه / 292 رهبرى آن با امام على - عليه السلام - بود ، و جبرييل - عليه السلام - پيامبر را - صلى اللَّه عليه و آله - از آن آگاه كرد كه مردم وادى اليابس به شمارهء دوازده هزار نفر اجتماع كرده و با هم عهد بسته‌اند كه يكديگر را ترك نكنند تا آن كه محمد و على را بكشند ، پس رسول اللَّه سريّه‌اى را به رهبرى ابو بكر مركب از چهار هزار مرد بر سر ايشان فرستاد ، و چون قدرت و دورى سرزمينهاشان را ديد ، از نبرد كردن با ايشان خوددارى كرد ، و سپس رسول اللَّه عمر را به اين مهم گماشت ، و او نيز به همين سبب بدون اين كه اقدامى كند بازگشت ، و چون على را به اين

--> ( 1 ) - نور الثقلين / ج 5 ، ص 656 ، و روايات مشابهى در ديگر تفسيرها نيز آمده است . رجوع كنيد به تفسير القرطبى ، ج 20 ، ص 155 .