اين تعبير ، در ميان عموم مسلمانان نظرهايى كه دربارهء پيامبر اسلام و ديگر اولياى خدا دارند ، از شايبه‌هاى غلو تهى نيست ، و اين به سبب بىخبرى از آن است كه مقامات بلند ايشان ذاتى خودشان نيست ، بلكه اين مقامات را خداى متعال به ايشان عنايت كرده است ، و اگر رحمت خدا شامل حال آنان نمىشد ، بشرى همچون ديگر افراد بشر بودند . خدا سينهء پيامبر را به ايمان و يقين و رسالت گشود و گسترش داد ، حتى او را به تحمل چيزى تا در ساخت كه كوه‌ها از حمل آن بيم داشتند ، و چنان شد كه توانست با آن اجتماع جاهلى خشن و ستمگر و جفاكار سخت با خلق و خوى پسنديده‌اى كه خداوند متعال با آيهء وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ ، « 3 » از آن ياد كرده است ، رو به رو شود . خدا قلب او را در آنچه از زمان كه گذشت و در آنچه پس از اين خواهد آمد ، گسترش داد ، و قلب بزرگ او را بر همهء زمانها مسلط ساخت ، و پيوسته زمان پيش مىرود و تطور و تحوّل پيدا مىكند ، و تا قيام قيامت رسول اللَّه بر آن سرورى و رهبرى دارد . خدا سينهء رسول خود را با آن گزيدگان از يارانش گسترش داد كه حامل رسالت بودند ، و در پى او روان شدند ، و در مقدمهء آنان پسر عمويش امام على - عليه السلام - جاى داشت كه منزلت او در برابر رسول اللَّه همچون منزلت هارون نسبت به موسى بود - بنا بر حديثى متفق عليه - مگر خدا كليم خويش موسى - عليه السلام - را به برادرش هارون تأييد نكرد ، و دعاى او را مستجاب نساخت كه گفته بود : رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي . . . وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي * هارُونَ أَخِي ؟ [ 2 ] در آن هنگام كه خدا قلب را با ايمان مىگشايد و باز مىكند ، براى پذيرفتن دشواريها و سختيها وسعت پيدا مىكند ، و قدرت / 190 مقابلهء با سخت‌ترين

--> ( 3 ) - سورة القلم / 4 .