دستش بر آنها گذشته ، در روز قيامت نور بهرهء او خواهد شد » . « 18 » و گفت : « من و متكفل يتيم ، اگر از خداى عز و جل بترسد ، در روز قيامت همچون اين دو هستيم » ، و به دو انگشت سبّابه و وسطاى خود اشاره كرد . « 19 » از رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه : « چون يتيم بگريد ، عرش خدا به لرزه در مىآيد ، و خداى تعالى به فرشتگان خود مىگويد : اى فرشتگانم ! چه كس اين يتيم را كه پدرش در زير خاك پنهان است به گريه درآورد ؟ پس فرشتگان مىگويند : پروردگارا ، تو داناترى ، و خداى تعالى به فرشتگانش مىگويد : گواه باشيد كه هر كس آن يتيم را خاموش و خرسند سازد ، روز قيامت خرسندش خواهم ساخت » . « 20 » [ 10 ] اسلام در خصوص فقير وسائل نيز همچون دربارهء يتيم سفارش كرده است ، پس خداوند سبحانه و تعالى گفت : « وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ - و فقير درخواست كننده را از خود مران . » هر كس كه در زندگى مزهء ناكامى را چشيده ، و گزش گرسنگى را آزموده است ، بيشتر بايد توجه به محترم شمردن گداى سائل به عنوان يك انسان داشته باشد و ، خواه بتواند كمكى به او بكند يا نه ، لازم است از تشر زدن و راندن و ناراحت كردن او خوددارى كند ، چه با اين كار در حقيقت به خود آسيب رسانده و به تعالى و استكبار در زمين و پرستش دنيا و زينت آن پرداخته است ، و در عين حال در جان / 178 سائل عقدهء پستى و زبونى را كاشته است ، و چه بسا كه با چرخش دولاب زمان سائل ثروتمند و آن كس كه مورد سؤال قرار گرفته بود فقير شود ! و نيز از آن لحاظ براى جامعه مايهء فساد است كه به اختلاف طبقاتى در آن دامن مىزند . اسلام سفارش فراوان كرده است كه سائل را به سختى از خود نرانند ، از رسول اللَّه - صلى اللَّه عليه و آله - روايت شده است كه گفت : « سائل را با

--> ( 18 ) - نور الثقلين / ج 5 ، ص 597 . ( 19 ) - همان جا . ( 20 ) - القرطبى ، ج 20 ، ص 101 .