السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
22
تفسير هدايت (فارسى)
فرمان خداوند متعال به فرستادهاش و از طريق او به هر مؤمنى است كه با شبهههاى كافران رو به رو شده است . كلمهء « قل » تنها به معنى دعوت به گفتن نيست ، بلكه دعوت به اتخاذ ايستارى عليه طرف مخالف است ، چه گفتار چيزى است كه از ايمان آدمى حكايت مىكند ، و مؤمن مكلف است كه ايمان خود را به آخرت چندان صريح بيان كند كه ايستار استهزا و انكار را به چالش بخواند . و سپس آنان بعث را انكار كردند ، در صورتى كه قرآن به تأكيد آن مىپردازد و دربارهء كيفر و جزا كه محور قضيه است تأكيد مىكند ، چه آنان چنان گمان مىكردند كه بعثى در كار نيست تا از اين راه خود را از قبول مسئوليت آزاد كنند ، در صورتى كه قرآن در اين باره تأكيد مىكند كه انكار بعث از طرف ايشان چيزى از عذاب آنان نمىكاهد ، و مسئوليت ايشان را از ميان نمىبرد . در پايان آيه اشاره به اين مطلب مىشود كه بزرگترين دشوارى نفسى در نزد كفار ايمان ايشان به آخرت / 21 و از بين بردن آن است . « وَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ - و اين كار بر خدا آسان است . » از آن روى كه او ، تبارك و تعالى ، توانا است ، و همچون ما افراد بشر ناتوان يا داراى قوت و قدرت محدود نيست ، بلكه صاحب مشيّت كامل است و انجام دادن هيچ كارى براى او دشوارى و مانعى ندارد . و در آيه متوجه اشارهاى به اين مطلب مىشويم كه كفّار چنان گمان مىكردند كه خدا داراى مجموعهاى از صفات بشرى است و به همين سبب از زنده كردن و برانگيختن مردگان ناتوان است ، و اين خود دنبالهاى از تصوّرها و مقياسهاى بشرى ايشان بود كه آنان را به كفر و پشت كردن به آيات آشكار خدا و فرستادگانش مىكشانيد . [ 8 ] براى آن كه مردمان از و بال كار خويش در دنيا و عذاب دردناك در آخرت اجتناب كنند ، و به رستگارى بزرگ برسند ، قرآن نشانههاى اساسى راه نجات و رستگارى را ترسيم مىكند كه در ايمان آوردن به خدا و فرستادهاش ، و در نور فرو فرستاده شدهء از جانب او وجود دارد . « فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ - پس به خدا و فرستادهاش ايمان آوريد . »