مخالف با رسالت او باشد ، از قاعده خارج شده است ، و بلكه در اندرون جان او محركى به وجود مىآورد كه او را در مسير حق و يگانهء بندگى خداى واحد و شناخت او قرار مىدهد . اين يادآورى همچنين ما را به حقيقت مهم ديگرى رهبرى مىكند ، و آن اين كه : آفرينش با هستى و سنتهاى حاكم بر آن در پيمودن مسير حق به مؤمن مدد مىرساند ، بدان سبب كه در راه و هدف با آن تلاقى پيدا مىكند ، و همين امر است كه پيروى از حق را آسان و ميسّر و پيروى از باطل را در دنيا و آخرت دشوار مىسازد ، و به همين مضمون اخبارى رسيده است كه از جملهء آنها اين گفتهء امام على - عليه السلام - است كه گفت : « كسى كه عدالت بر او تنگ آيد ستم بر او تنگتر خواهد آمد » . « 2 » [ 2 ] و آدمى از خود مىپرسد كه : از كجا آمدم ؟ و چه كس مرا آفريد ؟ كه پاسخ دادن به اين / 14 پرسشها اصول و خط سير مردمان را تعيين مىكند ، و در نتيجه گروهى به هدايت راه مىيابند و گروهى ديگر گمراه مىشوند ، و قرآن در اين جا ما را به پاسخ درست رهبرى مىكند تا به راه مستقيم در زندگى دسترس پيدا كنيم . « هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ - او است كه شما را آفريد . » هستى شما نتيجهء تصادف يا كار شريكان پندارى خدا نبوده است . آن فلسفه‌هايى كه سبب گمراهى عقل بسيار كسان شده ، امروز هم به اين گمراه كردن ادامه مىدهد . چون خدا آفريدگار است ، شايستهء ملك و ستايش و قدرت است ، و با وجود اين در ميان مردمان كسانى را مىبينى كه به خدا كافرند و با وجود تجلّيات اسماء و آيات او در طبيعت و در ضمير و عقل انسان به اين كفر خود ادامه مىدهند . « فَمِنْكُمْ كافِرٌ وَ مِنْكُمْ مُؤْمِنٌ - بعضى از شما كافرند و بعضى مؤمن . » به همان گونه كه اين گفته آزادى انسان را در گزينش راه و سرنوشت خود مورد تأكيد قرار مىدهد ، دامنهء طغيان كسانى را كه به آفريدگار خويش ، به جاى

--> ( 2 ) - بحار الانوار ، ج 41 ، ص 116 .