السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

16

تفسير هدايت (فارسى)

« وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ - و اوست كه به هر چيز داناست . » وسعت دانش او مانند وسعت توانايى اوست ، و همين آيه كافى است تا انسان پروردگار خود را هماره شاهد و ناظر احساس كند و مانعى است كه آدمى را از ارتكاب نافرمانى بازدارد . در اينجا پيوندى ميان اين دو آيه : « وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ - وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ با آيهء « وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ وجود دارد . پس عزّت ( و تسلّط ) به قدرت مطلق است ، و حكمت به دانش مطلق كه برجسته‌ترين جوانب و سنجه‌هاى آن است . پروردگار ما به دانش خود مقدّر مىكند و قضا مىراند ، و به قدرت خود آنچه را ( بر آن قلم ) قضا رانده ، اجرا مىكند و مىگذراند . در تفسير اين آيهء كريمه پاره‌اى اخبار رسيده كه آگاهى ما را نسبت بدان مىافزايد . مفسّران دعايى از پيامبر ( ص ) را ذكر كرده و آن را تفسيرى بر اين آيه شمرده‌اند ، و آن تفسير ، اين گفتهء اوست : « بار الها تويى اوّل كه پيش از تو چيزى نيست ، و تويى آخر كه پس از تو چيزى نيست ، و تويى ظاهر ( و چيره ) كه فرداست تو چيزى نيست ، و تويى باطن ( در ژرفاى همه چيز ) كه فرو دست تو چيزى نيست . بدهى ما را بپرداز و ما را از فقر بى نياز ساز . » « 6 » . از امام رضا ( ع ) روايتى نقل شده كه بيان مىكند « اشتراك كلمات ميان ما و پروردگارمان اشتراك لفظى است نه معنوى ، و برخى از نامهاى خدا را برمىشمارد كه معانى آنها با نظاير همان نامها كه نزد ما معروف و متداول است ، تفاوت دارد ، تا آن كه در معنى ظاهر و باطن گويد : « امّا الظّاهر » نه از آن روست كه براستى او بر چيزها ، با سوار شدن بر فراز آنها و نشستن بر آنها و بالا نشينى بر قلّهء آنها ، بالا رود ( و بلندا و ظهور يابد ) بلكه اين به سبب چيرگى و قهر و غلبهء او بر چيزها و قدرت او بر آنهاست ، چنان كه كسى گويد : / 17 « ظهرت على اعدائى » « بر دشمنانم پيروز شدم » و « اظهرنى اللَّه على خصمى » « خداوند مرا بر دشمنم غالب كرد » كه خبر از پيروزى و چيرگى مىدهد ، همچنين است « ظهور » ( چيرگى )

--> ( 6 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 234 .