آيا ديده‌اى كه آن كس كه از مقدار وزن خرمايى كه بر سر درخت است خبرى ندارد ، به آن آغاز مىكند كه با تخمينهاى نادرست ارقامى را براى آن وزن بيان كند ؟ منحرفان از حقايق آفرينش نيز چنين‌اند . . . و واى بر ايشان كه چگونه با ذهنهاى كوتاه و نارسا و شناختهاى محدود در صدد آن برمىآيند كه قضاياى لطيف و ژرف آفرينش را تفسير كنند ! قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ « مرگ بر دروغگويان . » اين لعنتى ابدى است كه پيوستهء به ايشان است ، و كدام جرم بزرگتر از ترك علم و پرداختن به جهل ، و رها كردن يقين به گمان و وحى به دروغپردازى است ، و آيا مصيبتى براى آدمى بزرگتر از گمراهى ، و فتنه‌اى سخت‌تر از نادانى وجود دارد ؟ شايد آيه همهء انواع دروغپردازى و حكم كردن جز از راه علم و شناخت را به هر صورت شامل شود . در معنى آيه گفته‌اند كه : آن نفرينى براى كشته شدن و فنا است ، بدان سبب كه فايدهء وجود انسان علم و دانش او است ، پس چون دانش خود را ترك كند مرگ براى او شايسته‌تر است . و به قولى : معنى آن طرد شدن از رحمت خدا است . [ 11 ] آيا كسى را ديده‌اى كه امواج دريا او را در ميان گرفته است ؟ آيا چنين كسى مىتواند چيزى را ببيند يا در مورد امرى تصميم بگيرد ؟ كسانى نيز كه امواج پندارها و دروغسازيها آنان را فرا گرفته است ، از حقايق غافل‌اند . الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ « آنان كسانى هستند كه در گرفتارى خود غافلگير شده‌اند و از حقايق غافل مانده‌اند . » در آن هنگام كه فكر او از تبليغات بوقهاى شيطانى خلاص شود ، موجى از انگيزش شهوات او را در ميان مىگيرد ، و چون از شر آرزوهاى فريبنده خلاصى يابد ، امواج پريشانى و اضطراب و ترس از آينده او را در ميان مىگيرد ، و به همين گونه هجوم امواج هوسهاى نفسى - يكى پس از ديگرى - او را در ميان مىگيرد / 22 تا آن زمان كه مرگ او را از چنگال آنها بيرون كشد . [ 12 ] و به سبب پى در پى رسيدن گرفتاريهاى برخاستهء از امواج هوا و هوس