السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
34
تفسير هدايت (فارسى)
ترك گويد و هدايت الاهى را نپذيرد ، و اين عاقبت هراس انگيزى كه فرعون و درباريان و سپاهيان او به آن رسيدند ، تصويرى است از عاقبت كار هر امتى كه رهبرى حق را طرد كند ، و زمام خود را به دست طاغيان بسپارد . وَ أَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِينَ و به ارث داديم آن را به اقوامى ديگر . كه اينان نيز در معرض همين آزمايشها قرار مىگيرند تا بتوانند با رستگارى از فتنه بگذرند ، و گرنه سرنوشتى بهتر از پيشينيان خود ندارند كه خدا آنان را هلاك كرد . و شايد در آيه اشارهاى به وارث شدن بنى اسراييل از اراضى مصر پس از هلاك آل فرعون به نظر برسد كه آياتى ديگر نيز بر آن دلالت دارد . فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ پس آسمان و زمين بر آنان نگريست . گاه كار براى انسان - و مخصوصا حاكم - به آن مىانجامد كه خيال كند زندگى متوقف بر او است ، و او مركز جهان است ، ولى حقيقت چنين نيست ، پس اگر او از جا و موقعيت خود تغيير پيدا كند يا اجل او به پايان برسد ، هيچ تغييرى در طبيعت جز رفتن او عارض نمىشود ، كه بر اثر آن هيچ چيزى از سنتها يا واقعيتهاى آن تغيير نمىكند . بسيارى از مردم چنان مىخواهند كه طبيعت و قوانين و سنتهاى آن تابع هواى نفس ايشان بوده باشد ، / 36 و بنا بر مصالح و طرز تفكر آنان جريان پيدا كند ، و در صورتى كه عكس اين مطلب صحت دارد ، بدان سبب كه طبيعت در جهت حق در حركت است . آرى ، زندگى و طبيعت گاه از مرگ مؤمنى دوستدار خدا متأثر مىشود ، چنان كه بر يحيى بن زكريّا و حسين بن على ( عليهما السلام ) گريست ؛ از امام صادق ( ع ) روايت است كه گفت : « آسمان بر يحيى بن زكريّا و بر حسين بن على عليهما السلام چهل صباح گريست ، و چون پرسيدند كه چگونه گريست ؟ گفت :