السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
29
تفسير هدايت (فارسى)
اين امر بر خلاف كار دانشمندان و پژوهندگان است كه افكار و انديشههاى ايشان روز به روز پيشرفت و تكامل پيدا مىكند . شايد گفتهء موسى به لفظ « إذا » دليل بر آن است كه تهمت را به صورتى اساسى رد كرده و گفته است كه : اگر وجود نقصى در نزد او - به جدل - مسلم فرض شود ، آن عبارت از ضلال و عدم رسيدن وحى در هنگام بروز آن حادثه است . / 30 در حديثى مأثور از امام رضا - عليه السلام - آمده است : « مقصود وى آن بوده است كه از راه گم شده و خود را در شهرى از شهرهاى فرعون يافته بوده است » . « 7 » [ 21 ] موسى از شهرهاى فرعون به سبب ترس از نژاد پرستى رايج در آن زمان گريخت ، چه اگر يك اسراييلى با يك قبطى درگيرى پيدا مىكرد ، بنا بر طرز تفكر نژاد پرستانه بدون شك محكوم مىشد . « فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ - پس چون از شما هراسان بودم از نزد شما گريختم ، » و آيه بر آن دلالت دارد كه فرار از ظلم فضيلت است ، يا لا اقل عيبى ندارد . و نيز از آيه اين گونه مىفهميم كه : سرپيچى از قوانين ساخته شدهء به توسط نظامهاى غير شرعى عملى شريف است . چون موسى به يارى حق برخاست ، و از فرمانبردارى از نظام طاغوتى امتناع كرد ، و به خدا متوكل شد و از سرزمينهاى كفر مهاجرت كرد ، خدا او را به پيامبرى و فرستادگى ( رسالت ) مورد اكرام قرار داد . « فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً - و پروردگارم به من فرمانى بخشيد . » حرف « فا » پيش از « وهب » اين نظر را القا مىكند كه ميان فرار وى از ستم فرعون و حكمى كه خدا به او عنايت كرد ، ارتباطى وجود دارد ، و شايد حكم همان علم باشد ، يا نبوّتى كه پيش از رسالت بهرهء او شد .
--> ( 7 ) - همان منبع ، ص 48 - 49 .