كافران در ميانهء عذاب دنيا و آخرت [ 7 ] خداوند به جنبندگان زمين آگاهى و رحمت فراگيرى دارد ، و از پيش آسمانها و زمين را در شش روز به تدريج آفريد ، سلطه و هيمنهء خود را با گسترش رحمت و بركت خود بر جهان هستى مقرّر داشت . « وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ - اوست كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد و عرش او بر روى آب بود . » گويا عرش خدا كنايه از قدرت و تسلّط اوست ، زيرا در آن هنگام بجز مادّهء سائله‌اى مانند آب وجود نداشت ، و از اين رو عرش خدا بر آب بود ، و خدا داناست . « لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا - تا بداند كدام يك از شما عملى نيكوتر دارد . » حكمت آفرينش بشر آزمايش اراده و خرد اوست ، و اين حكمت جز از راه ايمان به آخرت صورت نمىگيرد ، و از اين روست كه منكرين آخرت به رسالت الاهى گردن نمىنهند . « وَ لَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ - و اگر بگويى كه بعد از مرگ زنده مىشويد كافران گويند كه اين جز جادويى آشكار نيست » . كافران در برابر رسالت و برهانهاى آن موضع منفى مىگيرند و همه را مانند سحر تمويه و اضلال مىدانند . از اين رو دربارهء آن نمىانديشند تا به درستى آن پى ببرند ، / 20 حال آن كه اگر اندكى در آفرينش آسمانها و زمين بينديشند ، نشانه‌هاى حكمت و تطوّر و تكامل جهان هستى را در مىيابند ، و متوجّه مىشوند كه هر جزئى از هستى را غايت معيّنى هست و آدمى نيز براى تحقّق بخشيدن هدفى مشخّص آفريده شده كه جز از راه آزمايش ميسّر نيست و اين آزمايش با پاداش و كيفر روز رستاخيز تكميل مىشود .