السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

20

تفسير هدايت (فارسى)

توجه خاص به آنها شده است . در جامعه‌اى كه حقوق ضعفاء محفوظ ماند طبعا حقوق اقويا نيز محفوظ خواهد ماند . قرآن در آيه پنجم حدود مالكيت فردى را بيان مىدارد و از سپردن اموال جامعه به دست / 19 سفيهان منع مىكند ، زيرا سفيهان از فلسفهء مال كه تنظيم حيات جامعه است غافلند و با آن مخالف . و از اين جاست كه به حد رشد رسيدن يتيم را شرط واگذارى اموال او به او مىداند . قرآن آن گاه از ارث به اعتبار آنكه از توابع مالكيت فردى است سخن مىآورد . و باز هم به محافظت از حقوق ضعفاء ( يعنى زنان و يتيمان و خويشاوندان و مساكين ) تأكيد مىكند . در خلال سخن ، در آيه‌هاى 3 و 4 مسئله ازدواج را پيش مىكشد و تا باز هم از حقوق زن سخن گويد مسئلهء ملكيت او مهر خود و ضرورت حفظ اين حقوق را ، مطرح مىنمايد . شرح آيات : [ 2 ] يتيم ضعيفترين حلقه از حلقه‌هاى زنجير اجتماع است اما سرپرست او يا وصى قويترين اين حلقه‌ها است زيرا مىتواند همه اموال او را بدون هيچ رادع و مانع اجتماعى بخورد . از اين رو است كه « سرپرستها » را از ستم در حق يتيم چه در آشكار و چه در نهان منع مىكند . ستم نهانى تبديل مال يتيم است به بدترين صورت به سود سرپرست يا وصى . كسى كه اموال يتيمان را مىخورد عادتا مبذّر و اسرافكار مىشود . زيرا مالى در دسترس خود مىبيند كه براى تحصيل آن رنجى بر خود هموار نساخته از اين رو بدون انديشه و تدبير دست بدان مىگشايد و چون اموال يتيم به پايان رسيد ، او كه به تبذير و اسرافكارى عادت كرده به حيف و ميل كردن اموال خود مىپردازد و اموال حلال خود را نيز به نابودى مىكشاند . از اين روست كه خداى تعالى مىفرمايد : « وَ آتُوا الْيَتامى أَمْوالَهُمْ وَ لا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَ لا تَأْكُلُوا