بر آن گناه روى گناه دل را سياه مىكند ، ابهت گناه از بين مىرود ، ديگر موفق به توبه نخواهى شد . روايتى است از امام صادق ( ع ) كه گناه را به خال سياهى در دل تشبيه كرده بودند كه هرگاه تدارك شود ، خال سياه از بين مىرود ، و اگر گناه دوم صورت گيرد ، خال زيادتر مىشود و گناه روى گناه ، صفحهء دل را سياه مىكند . امام صادق ( ع ) مىفرمايد : « فلن يفلح ابدا » ، او ديگر رستگار نمىشود ، يعنى اگر معصيت روى عقل را گرفت ، ديگر موفق به توبه نمىشود . معناى ديگر حديث اين كه مواظب باش ، اگر گناه كردى ، تدارك كن ؛ به قول امام صادق ( ع ) آن خال سياه را پاك كن زيرا كم‌كم گناه ، روى عقل و وجدان را مىگيرد و ديگر موفق به توبه نخواهى شد . قرآن مىفرمايد : « و ليست التوبة للذين يعملون السيئات حتى اذا حضر احدهم الموت » . يعنى توبهء دم مرگ فايده‌اى ندارد ؛ اين هم يك زنگ خطرى است . يقين داشته باشيد كه هم از نظر فلسفه و عرفان و اخلاق ، هم از نظر قرآن و روايات و مسئله فقهى ، دم مرگ هم اگر كسى توبه كند از او پذيرفته مىشود ، بن‌بست در اسلام نيست ، معنى ندارد ، كسى تلاطم درونى پيدا كند و از گناهش شرمنده شود ، خدا بگويد نه ، با « ارحم الراحمين » بودن خدا نمىسازد .