بنا به گفته مصنّف تحقّق و حصول اسجاع مبتنى است براينكه اعجاز ساكن قرائت شوند . مقصود از [ اعجاز ] بفتح همزه اواخر فواصل قرائن بوده و سرّ اين گفته مصنّف آنست كه : تواطؤ و تزاوج در تمام صور تنها با وقف و سكون اواخر فواصل حاصل مىشود مانند قول اهل لسان كه مىگويند : ما ابعد ما فات و اقرب ما هو آت ( چقدر دور و با فاصله است آنچه از دست رفته و چقدر نزديك است آنچه خواهد آمد ) . در اينمثال حصول سجع موقوف است براينكه [ تاء ] از [ مافات ] و [ هو آت ] را ساكن نمائيم زيرا اگر اعتبار و لحاظ سكون در اين دو نشود سجع فوت مىشود بخاطر آنكه [ تاء ] از [ فات ] مفتوح بوده و از [ آت ] تنوين كسر دارد و پرواضح است اگر عبارت مذكور با اين هيئت قرائت گردد سجع منتفى است . گفتارى ديگر از برخى ادباء برخى از ادباء گفته‌اند : در قرآن اطلاق سجع معمول نيست بلكه بجاى اسجاع فواصل گفته مىشود . شارح گويد : امّا اينكه اطلاق [ اسجاع ] در قرآن معمول نيست جهتش آن استكه : رعايت ادب و تعظيم قرآن اقتضاء مىكند كه اين اطلاق صورت