جناس مضارع و اقسام آن شارح گويد : دو حرفى كه بينشان اختلاف واقع شده از دو حال خارج نيست : الف : آنكه با هم در مخرج متقارب باشند . ب : آنكه در مخرج با هم متقارب نباشند . در صورت اوّل جناس را ، جناس مضارع خوانند و آن بر سه قسم است : 1 - حرف اجنبى در اوّل باشد مانند : بينى و بين كنى ليل دامس و طريق طامس ( بين من و خانه من شبى تار و راهى بىعلامت و نشان مىباشد ) . شاهد در كلمه [ دامس ] و [ طامس ] است چه آنكه [ دال ] و [ طاء ] دو حرف مختلف و متباينى هستند كه از نظر مخرج با هم متقارب مىباشند و هردو در اوّل قرار گرفته‌اند . 2 - حرف اجنبى در وسط باشد مانند آنچه در فرموده حق تعالى آمده : و هم ينهون عنه و ينأون عنه ( كفّار مردم را از ايمان به رسول خدا بازداشته و خود از آن جناب دورى مىجويند ) . شاهد در [ ينهون ] و [ ينأون ] است كه دو حرف [ هاء ] و [ همزه ] با هم متباين بوده و در عين حال متقارب المخرج هستند و در وسط قرار گرفته‌اند . 3 - حرف اجنبى در آخر باشد مانند :