مصنّف از اينقسم ( قسمى كه رحف زائدش بيش از يك حرف است ) تنها صورتى را بيان نمود كه حروف زيادى در آخر احد اللّفظين آمده است و متعرض صور ديگر آن نشد . سپس مصنّف گويد : و اگر لفظ متجانسين در انواع حروف با هم مختلف بودند شرط است كه اختلاف به بيش از يك حرف صورت نگيرد . شارح گويد : و در غير اين صورت تشابه بين آن دو بعيد گشته و تجانس باقى نميماند مانند : دو لفظ : نصر و نكل . چنانچه ملاحظه مىكنيم ايندو تنها در حرف اوّل با هم تجانس داشته كه [ نون ] باشد و تخالفشان در دو حرف بعدى است لذا تشابه تجانسى با هم ندارند . شرح فارسى : توضيح قوله : و التفت السّاق بالسّاق الخ : آيه ( 29 ) از سوره قيامت . قوله : نكل : يعنى امتناع نمود . متن ثم الحرفان ان كانا متقاربين سمّى مضارعا و هو امّا فى الاوّل نحو : بينى و بين كنى ليل دامس و طريق طامس . او فى الوسط نحو قوله تعالى :