آن را جناس ناقص گويند . اختلاف يا بيك حرف است كه در اوّل قرار گرفته مانند فرموده حق تعالى : و التفت السّاق بالسّاق الى ربّك يومئذ المساق . يا در وسط آمده مانند : جدّى جهد . و يا در آخر واقع شده مانند قول شاعر : يمدّون من ايد عواص عواصم . و بسا اينقسم از جناس را جناس مطرّف نامند . و يا اختلاف به بيش از يكحرف مىباشد مانند قول شاعر : انّ البكاء هو الشّفاء * من الجوى بين الجوانح و بسا اينقسم را جناس مذيّل خوانند . و اگر لفظ متجانسين در انواع حروف با هم مختلف باشند شرط است كه اختلاف به بيش از يكحرف باشد . جناس ناقص شارح گويد : و اگر لفظ متجانسين در اعداد حروف با هم مختلف بودند در يكى از دو لفظ يك حرف يا بيش از آن زائد باشد بطورى كه حرف زائد را وقتى ساقط كنند جناس تام تحقّق پيدا كند جناس را جناس ناقص گويند چه آنكه احد الّلفظين از ديگرى نقصان دارد .