تشابه و همانند بودن دو كلمه در لفظ . مقصود از [ لفظ ] تلفّظ است بنابراين تشابه در معنا خارج از اين قسم است مانند : اسد و سبع كه هردو از نظر معنا با هم تشابه داشته نه از نظر لفظ . و نيز تشابه در مجرّد عدد حروف نظير دو كلمه [ ضرب ] و [ علم ] يا در صرف وزن نظير : ضرب و قتل از قسم مذكور خارج مىگردند . جناس تام و اقسام آن جناس تام عبارتست از اينكه دو لفظ از حيث انواع و اعداد و هيئات و ترتيب حروف با هم متّفق باشند . مقصود از [ انواع حروف ] حروف بيست و نه‌گانه بوده كه هريك از آنها نوعى به حساب مىآيند و با اين قيد دو كلمه : يفرح و يمرح از جناس تامّ خارج ميشوند چه آنكه تنها در سه نوع از حروف با هم متّفقند و آن‌ها [ ياء ] و [ راء ] و [ حاء ] مىباشند نه تمام آنها زيرا همانطورى كه مشاهده مىكنيم حرف دوّم [ يفرح ] فاء و حرف دوّم [ يمرح ] ميم مىباشد . و منظور از [ اعداد حروف ] اينستكه اگر يكى از آن دو مثلا چهار حرفى است ديگرى نيز حروفش به همين تعداد باشد بنابراين دو كلمه [ السّاق ] و [ المساق ] از جناس تام خارج ميشوند چه آن‌كه اوّلى سه حرفى و دوّمى چهار حرفى مىباشد . و مراد از [ هيئت حروف ] آنست كه حروف دو كلمه از نظر نوع حركات با هم متّفق باشند لذا دو كلمه [ برد ] بفتح باء و [ برد ] بضمّ آن از جناس