سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

71

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

تبصره غير از آنچه ذكر شد اسماء ديگرى هستند كه جزء اسماء غير متصرّف محسوب ميشوند همچون ضمائر ، موصولات ، اسماء اشاره ، برخى از ظروف كه از آنها در مبحثى كه مناسب با آنهاست انشاء اللّه صحبت خواهيم نمود . اسم معرب و مبنى اسم از نظر تغيير كردن آخرش در جملات و عدم تغيير بر دو قسم است : معرب و مبنى . اسم معرب : آنست كه آخرش باختلاف عوامل تغيير نمايد همچون كلمه « زيد » در امثله جاء زيد و رأيت زيدا و مررت بزيد . اسم مبنى : آنست كه آخرش باختلاف عوامل تغيير نكند مانند « سيبويه » در امثله جاء سيبويه و رأيت سيبويه و مررت بسيبويه كه در هر سه حالت يكسان مىباشد . تقسيم اسم معرب اسم معرب كه بنام « متمكّن » معروف است بر دو قسم مىباشد : 1 - متمكّن امكن ( منصرف ) 2 - متمكّن غير امكن ( غير منصرف ) . اسم منصرف اسم منصرف : آنست كه تمام اقسام اعراب را قبول كرده مضافا به اينكه تنوين را نيز بپذيرد همچون زيد و عمرو و حسن و حسين و امثال اينها . اسم غير منصرف اسم غير منصرف : آنست كه برخى از اقسام اعراب را نپذيرد و علاوه بر آن تنوين را