سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
308
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
ترجمه مصنّف گويد : قسم دوّم : عبارتست از كنايهاى كه مطلوب از آن صفت باشد ، حال اگر انتقال بواسطه امرى صورت نگيرد آن را كنايه قريبه خوانند اعم از آنكه واضحه بوده همچون قول اهل لسان در مقام كنايه از طول قامت : طويل نجاده و يا طويل النّجاد . مثال اوّلى ساذج بوده و در دوّمى مختصر تصريحى در آن شده زيرا صفت متضمّن ضمير مىباشد . يا خفيّه باشد نظير كلام اهل لسان در مقام كنايه از شخص ابله و خنگ : عريض القفاء . و اگر انتقال بواسطه امرى حاصل شود آن را كنايه بعيده خوانند مانند قول اهل لسان : كثير الرّماد در مقام كنايه از شخص مضياف چه آنكه ابتداء انتقال از كثرت رماد به كثرت احراق حطب زير ديگها بوده و سپس از آنها به كثرت غذاهاى مطبوخ و از آن به كثرت اكله و از آن به كثرت ميهمانان و از آن به منظور و مقصود مىباشد . شارح گويد : قسم دوم از كنايه قسم دوّم از كنايه آنست كه مطلوب در آن صفتى از صفات باشد همچون جود و كرم و امثال ايندو . اينقسم خود بر دو قسم است : قريبه و بعيده . كنايه قريبه : آنست كه انتقال از كنايه بمطلوب بسبب واسطه