معانى اسباب مزبور حسّا تحقّق دارد . تذكر مصنّف سه مثال آورد و جهت آن اينستكه : در مثال اوّل بواسطه استعاره تخييليّه كمال مشبّه‌به اثبات مىشود و در مثال دوّم بواسطه آن قوام مشبّه بيان مىگردد و مثال سوّم كلامى است كه استعاره در آن محتمل است از قبيل استعاره تخييليّه بوده و ممكن هم است كه از سنخ استعاره تحقيقيّه باشد . شرح فارسى : توضيح قوله : اراد بالافراس و الرّواحل الخ : يعنى دواعى نفوس و شهوات آن را به افراس و رواحل تشبيه كرده باشد . قوله : و القوى الحاصلة لها : ضمير در [ لها ] به نفوس بر مىگردد . قوله : فى استيفاء اللّذات : يعنى فى تحصيل اللّذات . قوله : او اراد بها الاسباب : ضمير [ بها ] به افراس و رواحل عود مىكند . قوله : فلمّا تتأخذ : كلمه [ تتأخذ ] با همزه و تشديد خاء يعنى تجتمع ( فراهم مىشود ) . قوله : فى اتّباع الغىّ : يعنى تبعيّت از جهل و نادانى . قوله : الّا اوان الصبا : مگر دوران صباوت يعنى فقط در اين هنگام از اسباب مزبور كثيرا در اتّباع غىّ و جهل استفاده مىشود امّا