الاوّل ما تكون التخّييليّة اثبات ما بكمال المشبّه به و الثّانى ما تكون اثبات ما به قوام المشبه به و الثّالث ما يحتمل التّخييليّة و التّحقيقيّة . ترجمه احتمال ديگر در بيت « زهير » مصنّف گويد : احتمال دارد زهير دواعى و شهوات و ميول نفوس و قوائى كه براى آنها در استيفاء لذّات حاصل مىشود را اراده كرده باشد . و يا ممكنست مقصودش اسبابى باشد كه باستثناء دوران صباوت و جوانى بندرت در تبعيّت از جهل و نادانى به كار گرفته ميشوند و بنابر اين استعاره مزبور تحقيقيّه است نه تخييليّه . شارح گويد : محتمل است زهير از [ افراس ] و [ رواحل ] دواعى و شهوات نفسانى و قوائى كه براى آنها در استيفاء و تحصيل لذات حاصل مىشود را اراده كرده باشد . و يا مرادش از آنها اسبابى باشد كه در غير دوران صباوت و عنفوان جوانى ندرتا در تبعيّت از جهل و نادانى به كار گرفته ميشوند مانند مال و منال و اخوان و اعوان ، بنابراين استعاره افراس و رواحل تحقيقيّه بوده نه تخييليّه زيرا معناى اين اسباب و امور عقلا محقّق است مشروط باينكه از افراس و رواحل دواعى نفوس مراد باشد چنانچه اگر مقصود از ايندو اسباب اتباع جهل و نادانى بوده همچون مال و منال