الحقيقة الكلمة المستعملة فيما وضعت له فى اصطلاح التخاطب . بقيد [ الكلمة المستعملة ] مصنّف احتراز نمود از كلمه غير مستعمله يعنى لفظى كه وضع شده ولى هنوز استعمال نشده چه آنكه به چنين لفظى نه حقيقت گويند و نه مجاز اطلاق مينمايند . و بقيد [ فيما وضعت له ] از دو چيز احتراز نموده است : الف : از كلمه‌اى كه اشتباها و بطور غلط در غير موضوع له استعمال شده باشد مثل اينكه در حال اشاره بكتاب گفته شود : خذ هذا الفرس چه آنكه اين استعمال نه حقيقى است و نه مجازى . ب : از مجازى كه استعمال در موضوع‌له نشده چه موضوع لهى كه مورد اصطلاح تخاطب بوده و چه غير آن همچون استعمال اسد در رجل شجاع كه استعمال در موضوع‌له نيست نه نسبت باصطلاح مورد تخاطب و نه نسبت به غير آن زيرا مخاطبين اگر از اهل لغت باشند قطعا استعمال اسد در رجل شجاع استعمال در موضوع له باعتبار اصطلاح ايشان نمىباشد چنانچه در موضوع‌له به لحاظ اصطلاح غيرشان نيز استعمال نگرديده . و اگر مخاطبين از اهل عرف باشند در اينفرض نيز استعمال [ اسد ] در رجل شجاع ، استعمال در موضوع‌له اصطلاح عرفى نيست همانطوريكه موضوع‌له اصطلاحى غير ايشان نيز محسوب نميشود و همين تقرير جارى است اگر مخاطبين از اهل شرع باشند . و بقيد [ فى اصطلاح به التخاطب ] از مجازى احتراز شده كه در موضوع‌له اصطلاح ديگر غير از اصطلاحى كه تخاطب بان واقع شده استعمال گرديده نظير [ صلاة ] كه مخاطب بعرف شرع آن را در دعاء كه