سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

17

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

1 - دلالت وضعيّه لفظيّه و آن اينستكه دال لفظ بوده و دلالتش بر مدلول برحسب وضع واضع باشد مانند دلالت لفظ [ زيد ] بر شخص معلوم و معيّن در خارج . 2 - دلالت وضعيّه غير لفظيّه و آن اينستكه دال غير لفظ بوده و دلالتش بر مدلول برحسب وضع واضع باشد مانند دلالت مناره بر وجود مسجد 3 - دلالت عقليّه لفظيّه و آن اينستكه دال لفظ بوده و دلالتش بر مدلول برحسب عقل و به حكم آن باشد مانند دلالت لفظ [ زيد ] كه از پشت ديوار شنيده شود بر وجود لافظ . 4 - دلالت عقليّه غير لفظيّه و آن اينستكه دال غير لفظ بوده و دلالتش بر مدلول برحسب عقل بوده و به حكم آن باشد مانند دلالت دود بر وجودآتش . 5 - دلالت طبعيّه لفظيّه و آن اينستكه دال غير لفظ بوده و دلالتش بر مدلول برحسب طبع باشد مانند دلالت اح‌اح بر درد سينه . 6 - دلالت طبعيّه غير لفظيّه و آن اينستكه دال غير لفظ بوده و دلالتش بر مدلول برحسب طبع باشد مانند دلالت سرعت نبض بر وجود تب . از ميان دلالات شش‌گانه تنها دلالت وضعيّه لفظيّه معتبر بوده و به آن دلالت معتبره گويند . اقسام دلالت معتبره دلالت معتبره خود بر سه قسم است : 1 - دلالت مطابقه . 2 - دلالت تضمن .