تمنى تمنى عبارتست از طلب حصول شيئ از طريق محبت و شوق و لفظى كه براى آن وضع گرديده [ ليت ] مىباشد و در صحت وجود استعمال آن شرط نيست كه متمنى يعنى امر مورد تمنى و آرزو از امور ممكنه باشد به خلاف مترجّى كه لازم است امر ممكن باشد و شاهد بر اين گفتار آنست كه صحيح است گفته شود : ليت الشباب يعود ( كاش جوانى برمىگشت ) در حالى كه گفتن لعل الشباب يعود صحيح نمىباشد . منتهى بايد توجه داشت اگر امر مورد تمنا و آرزو امر ممكنى مىباشد لازم و واجب است كه آرزوكننده در وقوع و حصول آن طمع و انتظارى نبايد داشته باشد چه آنكه در غير اين صورت تمنّى به ترجّى مبدّل مىشود و حاصل آنكه تمنى در دو مورد تحقّق مىيابد : الف : آنكه شيئ مورد آرزو و تمنا امر ممكنى نباشد همچون آرزوى برگشتن جوانى . ب : آنكه امر مورد تمنا و آرزو اگر ممكنست آرزوكننده طمعى در حصول آن نداشته باشد نظير گفتن ليت زيدا قائم . و در مقابل ترجّى در موردى استعمال مىشود كه شيئ مطلوب امر ممكنى بوده و هم طالب در وقوع و حصول آن طمع و حرص داشته باشد . تمنى به « هل » گاهى بواسطه كلمه ( هل ) تمنى واقع مىشود مانند : هل لى من شفيع . البته در جائى اين عبارت مثال براى تمنى مىباشد آرزوكننده بداند