قوله : بايراد ذاتياته : مقصود جنس و فصل مىباشد مثلا وقتى با ماء حقيقيه از حقيقت انسان پرسيده و مىگويند : ما الانسان ؟ در جواب بايد گفته شود : حيوان ناطق . قوله : ان مقتضى الترتيب الطبيعى : مقصود از ترتيب طبيعى آن است كه شيئ متأخر موقوف بر متقدم بوده بدون اينكه بينشان عليّت و معلوليّت حكمفرما باشد يعنى مقدم علت مؤخر نيست نظر تقدم واحد بر اثنين فلذا ترتيب ارقام تسعه يعنى 1 و 2 و 3 و 4 تا 10 را ترتيب طبيعى اعداء گويند . قوله : ان يطلب اولا شرح الاسم : يعنى بكمك ماء شارحه . قوله : ثم وجود المفهوم فى نفسه : يعنى بواسطه هل بسيطه . قوله : ثم ماهيته و حقيقته : يعنى با ماء حقيقيّه . قوله : لان من لا يعرف مفهوم اللفظ : يعنى مفهوم و مدلول لفظ را از اين حيث كه لفظ بر آن دلالت دارد . قوله : استحال منه : ضمير مجرورى در [ منه ] به [ من يعرف ] عود مىكند . قوله : و من لا يعرف انه موجود : ضمير در [ انّه ] به مفهوم راجع قوله : اذ لا حقيقة للمعدوم و لا ماهية له : كلمه [ لا ماهيّة له ] عطف تفسير است براى [ لا حقيقة للمعدوم ] . و وجه حقيقت نبودن براى معدوم آن است كه حقيقت عبارت است از چيزى كه شيئ را شيئ متعارف يعنى امر موجود قرار مىدهد و معدوم فاقد موجوديت است در نتيجه ماهيّت و حقيقت ندارد . قوله : و الفرق بين المفهوم الخ : اين عبارت اشاره است بجواب