سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
35
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
متن : نفعا . شرح عربى تمييز من اعظم . ترجمه شارح گويد : كلمه [ نفعا ] در متن تمييز است از [ اعظم ] . شرح فارسى : توضيح تمييز عبارتست از نكرهاى كه ابهام در چيزى را رفع كند و آن يا از ذات است و يا از نسبت . ذات نيز يا مقدار است و يا غير مقدار . اگر تمييز رفع ابهام از مقدار نمود كه غالبا نيز چنين است نصب آن كثير و جرّش قليل است و اگر از غير مقدار بود به عكس مىباشد . و تميزى كه رافع ابهام از نسبت باشد بر سه قسم است : 1 - رفع ابهام از نسبت در جمله . 2 - رفع ابهام از نسبت در شبه جمله . 3 - رفع ابهام از نسبت بين مضاف و مضافاليه . و كلمه [ نفعا ] در عبارت متن از قبيل قسم سوّم يعنى رافع ابهام از نسبت اضافى است چه آنكه [ اعظم ] مضاف و [ ما صنّف ] مضاف اليه است . متن : لكونه احسنها ترتيبا : شرح عربى اى القسم الثالث احسنها اى احسن الكتب المشهورة ترتيبا هو وضع كل شئ فى مرتبته .