[ ظرف بودن كلمه لما ] ب : آنكه مرجع ضمير قرار گرفته است و غير از اسم هيچيك از فعل و حرف براى اين امر صلاحيّت ندارند . قوله : و الفاء لازمة له : يعنى فاء براى لفظ [ امّا ] لازم است پس ضمير در [ له ] به [ لفظ امّا ] راجعست ولى مقصود از [ امّا ] جواب امّا مىباشد . قوله : غالبا : اشاره است بموارد ششگانه‌اى كه دخول فاء بر جواب شرط لازمست و شرح آن چنانچه گفته شد مناسب با اين مقام نبوده و در ابحاث نحوى بايد تقرير شود . متن : فلما : شرح عربى هو ظرف بمعنا اذ ، يستعمل استعمال الشرط و يليه فعل ماض لفظا او معنى . ترجمه شارح گويد كلمه لمّا ظرف است به معناى اذ و همچون ادات شرط استعمال مىگردد و جمله شرطيّه بعد از آن يا فعل ماضى لفظى است و يا ماضى معنوى . شرح فارسى : توضيح مؤلف گويد : البته [ لمّا ] موقعى ظرف و به معناى اذ مىباشد كه بعدش دو جمله يكى بعنوان شرط قرار گرفته باشد و ديگرى بعنوان جواب و در غير اين صورت از حروف نافيه محسوب مىگردد . تبصرة در بعضى از نسخ بجاى ( اذ ) اذا ضبط شده چنانچه در