سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

7

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى)

و گفتگو نموديم . موضع دوّم : شك در مكلّف به يعنى تكليف معلوم بوده ولى متعلّق تكليف مشتبه و غير معلوم است و آن مجراى اصالة الاشتغال ( احتياط ) يا اصالة التخيير مىباشد و مطالب اين مبحث نيز سه‌تا است به اين شرح : 1 - شبهه تحريميه ( دوران امر بين حرام و غير واجب ) . 2 - شبهه وجوبيّه ( دوران امر بين واجب و غير حرام ) . 3 - دوران امر بين محذورين . و هركدام از مطالب سه‌گانه داراى چهار مسئله است به اين شرح : مسئله اوّل : شبهه موضوعيه . مسئله دوّم : شبهه حكميه‌اى كه منشاء آن اجمال نصّ باشد . مسئله سوّم : شبهه حكميه‌اى كه منشاء آن تعارض نصّين باشد . مسئله چهارم : شبهه حكميه‌اى كه منشاء آن فقدان نصّ باشد . و بدين ترتيب مسائل شك در مكلّف به نيز دوازده‌تا است به همان شرحى كه در شك در تكليف بيان شد . مسئله اوّل از شبهه تحريميه يعنى شبهه موضوعيه به دو نحو مىباشد : 1 - شبهه محصوره . 2 - شبهه غير محصوره . مقصود از شبهه محصوره آنست كه حرام مشتبه بين اطراف و امور معدود و محصورى واقع باشد و از شبهه غير محصوره آنست كه حرام بين امور و اطراف غير محصورى مشتبه باشد . از شبهه محصوره در دو مقام بحث مىشود : مقام اوّل : حرمت مخالفت قطعيه نسبت به تكليف معلوم . مقام دوّم : وجوب موافقت تكليف معلوم .