الاوّل انّ موضوع كلّ علم ( و هو الّذى يبحث فيه عن عوارضه الذّاتيّة اى بلا واسطة فى العروض ) هو نفس موضوعات مسائله عينا و ما يتّحد معها خارجا و إن كان يغايرها مفهوما ، تغاير الكلّى و مصاديقه و الطّبيعى و افراده . ترجمه : مقدّمه كتاب امّا مقدّمه كتاب در بيان چند امر مىباشد : امر اوّل در بيان موضوع و مسائل علم تعريف موضوع : موضوع هر علمى آنست كه در آن علم از عوارض ذاتيّه‌اش بحث مىشود . مقصود از عوارض ذاتيّه ، عوارضى است كه بدون واسطه در عروض بر ذاتى عارض مىشوند . تعيين و تشخيص موضوع علم : موضوع هر علمى عينا همان موضوعات مسائل آن علم بوده و عبارتست از امرى كه در خارج با موضوعات مسائل متّحد مىباشد اگرچه از حيث مفهوم با آن‌ها همچون تغاير كلّى با مصاديقش متغاير بوده و يا نظير طبيعى با افرادش متفاوت مىباشد . تحرير و شرح مرحوم مصنّف در اين عبارات همان‌طورىكه اشاره شد دو مطلب را متعرّض شده‌اند كه شرح آن دو چنين مىباشد :