باتّفاق ارباب ادب معرب است مگر دو صيغه آن‌كه جمع مؤنّث غائب و جمع مؤنّث حاضر باشد . قوله : و بناء الثّانى : يعنى اتّفاق است كه ثانى يعنى ماضى در تمام صيغ مبنى است . قوله : و الاختلاف فى الثّالث : يعنى برخى امر را معرب و گروهى مبنى مىدانند . مؤلّف گويد : مقصود از « امر » امر حاضر است نه غائب چه آنكه امر غائب مضارع مجزوم بوده كه قطعا معرب است و در اعرابش اختلافى نمىباشد . قوله : و قدّم الاوّل : ضمير فاعلى در « قدّم » به مصنّف راجع است و مقصود از « الاوّل » فعل مضارع است . قوله : لشرفه بالاعراب : ضمير مجرورى در « لشرفه » به الاوّل راجع است . قوله : فقال : يعنى فقال المصنّف . قوله : يقع بعد لم : ضمير در « يقع » به فعل مضارع راجع است . قوله : فانّه يقال فيه : ضمير در « فانّه » به معناى « شأن » بوده و ضمير در « فيه » به « يشم » راجع است . متن : « 13 » و ماضى الافعال بالتّاء مز و سم * بالنّون فعل الامر ان امر فهم تجزيه و تركيب ماضى : مضاف ، مفعول مقدّم براى « مز » . الافعال : مضاف اليه . بالتّاء : جارّ و مجرور ، متعلّق به « مز » مىباشد . واو : عاطفه .