سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
347
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
صله « ما » است بدون اينكه صلهاش طولانى باشد حذف شده . سپس مصنّف گويد : اگر باقى صله بدون عائد براى صله كامل بودن صالح باشد علماء از حذف عائد اباء و امتناع نمودهاند . شارح گويد : مثل اينكه صله جمله يا ظرف و جارّ و مجرورى باشد كه تام به حساب آيد كه در اينصور حذف عائد ممتنع است زيرا در ظاهر معلوم نيست كه عائد حذف شده يا حذف نگشته است . متن : « 103 » فى عائد متّصل ان انتصب * بفعل او وصف كمن يرجو يهب تجزيه و تركيب فى عائد : جارّ و مجرور ، متعلّق است به منجلى ، موصوف . متّصل : صفت براى « عائد » . ان : شرطيّه . انتصب : فعل ماضى ، ضمير فاعلى آن به « عائد » راجع است ، شرط و جوابش الحذف عندهم كثير منجلى مىباشد . بفعل : جارّ و مجرور ، متعلّق به « انتصب » مىباشد . او : عاطفه . وصف : معطوف به « فعل » . كمن : مجرور كاف « قولك » است كه حذف شده و تقدير كلام كقولك : من يرجو يهب مىباشد . ترجمه : اگر عائد ضمير متّصل منصوب بوده و نصبش بفعل يا وصف باشد حذف آن كثير و منجلى است مانند قول شما كه مىگوئى :