سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

196

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)

قوله : و هى مضمر الخ : ضمير « هى » به معرفه راجع است . قوله : و مضاف الى معرفة : يعنى نكره‌اى كه به معرفه اضافه شود . قوله : و محلّى بال : يعنى نكره‌اى كه الف و لام تعريف گرفته باشد . قوله : المنادى المقصود : بنابراين مناداى غير مقصود معرفه نيست مانند آنكه شخص نابينائى بعنوان كمك كسى را به يارى خود خوانده و مىگويد : يا رجلا خذ بيدى . قوله : و اختار فى التّسهيل انّ تعريفه بالاشارة اليه : ضمير در « اختار » به مصنّف و در « تعريفه » به مناداى مقصود راجع است چنانچه ضمير در « اليه » نيز به مناداى مقصود عائد مىباشد . قوله : و نقله فى شرحه عن نصّ سيبويه : ضمير فاعلى در « نقله » به شارح تسهيل و ضمير مفعولى آن به « كون تعريف المنادى بالاشارة اليه و المواجهه » راجع بوده و ضمير در « شرحه » به تسهيل عود مىكند . متن : « 54 » فما لذي غيبة او حضور * كانت و هو سمّ بالضّمير تجزيه و تركيب فاء : عاطفه به معناى ترتيب ذكرى ( عطف مفصّل برمجمل ) . ما : موصوله ، مفعول اوّل براى « سمّ » . لذى : جارّ و مجرور ، متعلّق به استقرّ ، صله براى « ما » ، مضاف . غيبة : مضاف اليه . او : عاطفه . حضور : معطوف .