سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
415
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
اين حكم ثابت است اگرچه جنين مرده به دنيا آيد البته بايد به حياتش در شكم مادر يقين و قطع داشته باشيم اگر مادامى كه جنين در شكم مادر است قطع به حياتش نداشته باشيم زيرا احتمال دهيم كه حركت شكم بخاطر وجود باد و امرى شبيه به آن باشد حال جنايت بر چنين حملى موجب ثبوت تمام ديه نمىباشد زيرا حياتش محرز و معلوم نيست . و در دنبال [ و مع الاشتباه ] مىفرماين : يعنى اشتباه حال جنين كه آيا مذكّر است يا مؤنث مىباشد كه در اين فرض نصف ديه مذكّر و ديه مؤنث بر عهده جانى است و دليل آن صيحه عبد اللّه بن سنان و غير آن مىباشد . و برخى از فقهاء فرمودهاند : در مورد اشتباه بايد بقرعه متمسّك شد زيرا قرعه براى احراز هرامر مشكلى است . ولى اين فرموده صحيح نيست زيرا با ورود نصّ صحيح و معلوم بودن حكم اشكالى ديگر وجود ندارد تا نوبت بقرعه برسد و وضوح اين مسئله بمرتبهاى رسيده كه بعضى فرمودهاند مسئله اجماعى و اتفاقى است . و بهرتقدير تحقّق و حصول اشتباه به اينست كه زن در حالى كه حمل در شكم دارد فوت كرده و ولدش نيز قبل از اينكه از رحم خارج شود با او از دنيا رفته باشد و قطع و يقين داريم كه جنين جلوتر حيات داشته و امّا اينكه مرگش پيش از مرگ مادر اتفاق افتاده يا بعد از آن چندان اهميّتى نداشته و اثرى در حكم مسئله ندارد . قوله : و لو ولجته الرّوح : ضمير منصوبى در [ ولجته ] به جنين عود مىكند .