فرع شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر كسى زبان شخص لالى را قطع كند يك ثلث ديه بايد بدهد و اگر مقدارى از آن را ببرّد به همان حساب ديه در عهده‌اش ثابت مىگردد . شارح ( ره ) در ذيل [ و فى لسان الاخرس ثلث الدّية ] ميفرمايند : وجه آن اينست كه لال بودن زبان را بمنزله شلل و فساد قرار داده فلذا همانطورى كه قطع عضو اشل موجب ثلث ديه مىشود در اينجا نيز بريدن زبان لال باعث آن است كه بر عهده جانى ثلث ديه ثابت گردد چه آنكه شلل و لال بودن در فساد عضو كه منجر به زوال منفعت مقصود از آن است با هم مشتركند . و در صورتى كه جانى مقدارى از زبان شخص لال را ببرّد حكم اين است كه مساحت مجموع و بعض بريده شده را با هم سنجيده به همان نسبت از ثلث ديه جانى بايد به مجنى عليه بپردازد . قوله : تنزيلا له منزلة الاشل : ضمير در [ له ] به اخرس راجعست . قوله : لاشتراكهما فى فساد العضو : ضمير تثنيه در [ اشتراكهما ] به اخرس و اشل راجع است . قوله : المقصود منه : ضمير در [ منه ] به عضو راجعست . متن : و لو ادعى الصحيح ذهاب نطقه بالجناية التي يحتمل ذهابه بها صدق بالقسامة خمسين يمينا . بالإشارة ، لتعذر إقامة البينة على ذلك و حصول الظن المستند إلى الامارة به صدقه فيكون لوثا .