فرع ديه از بين بردن چشم واحد العين شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر جانى چشم شخصى را كه واحد العين است از بين ببرد بايد ديه كامله بدهد مشروط به اينكه نابينا بودن يك چشمش يا مستند به خلفتش بوده و يا به آفت خدائى باشد ولى اگر منشأ آن جنايتى باشد كه مجنى عليه اسحقاق اخذ ديه را بر آن داشته اكنون كه چشم سالمش بواسطه جانى ديگر نابينا شده نصف ديه از جانى ميتواند بگيرد . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اينست كه : اگر شخصى تنها يك چشم سالم و بينا داشت و آن را جانى از بين برد در سه صورت بر جانى ديه كامل ثابت مىباشد : الف : آنكه خلقتش اينطور بوده كه يك چشم متولّد گرديده . ب : وقتى به دنيا آمد دو چشم داشت ولى بعدا به آفتى سماوى مبتلا شده و در نيتجه يك چشمش نابينا گشت . ج : بواسطه حادثه و آفت غير سماوى يك چشمش را از دست داد ولى حادثه مزبور موجب استحقاق اخذ ارش نبود مثل اينكه حيوانى چشمش را كور نمود كه ضامن آن كسى نباشد . بنابراين اگر نابينا شدن چشمش موجب استحقاق اخذ ديه بوده و لو آنكه وى ديه را دريافت نكرده يا آنكه چشمش را بواسطه قصاص از دست داده باشد حال جانى آن چشم سالم را از بين ببرد حكم اينست كه در قبال جنايت بر چشم سالم جانى نصف ديه بايد بدهد . سپس شارح ( ره ) مىفرماين : امّا حكم در سه فرض اوّل اجماعى است چنانچه جماعتى از فقهاء اين