سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

193

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

اين عبارت اشاره به روايتى است كه مرحوم صاحب وسائل آن را در ج ( 19 ) ص ( 163 ) به اين شرح نقل نموده : محمّد بن الحسن باسنادش از محمّد بن خالد ، از قاسم بن محمّد ، از علىّ ، از ابى بصير ، از مولانا ابيعبد اللّه عليه السّلم قال : دية اليهودى و النّصرانى اربعة آلاف در هم و دية المجوسى ثمانمأة درهم ، و قال ايضا : امّ للمجوس كتابا يقال له : جاماس . قوله : و العمل بهما نادر : ضمير در [ بهما ] به دو روايت مذكور راجع است . قوله : و حملهما الشيخ على من يعتاد قتلهم : يعنى شيخ فرموده‌اند : مورد ايندو روايت مسلمانى است كه بكشتن اهل ذمّه معتاد است نه اينكه قتل هرذمّى موجب ثبوت چنين ديه‌اى باشد . قوله : ان يكلّفه ما شاء منهما : ضمير منصوبى در [ يكلّفه ] به [ من يعتاد قتلهم ] راجع بوده و در [ شاء ] به امام عليه السلام برميگردد . قوله : كما له قتله : ضمير در [ له ] به امام عليه السلام و در [ قتله ] به [ من يعتاد قتلهم ] راجع است . قوله : و دية اعضائهما و جراحاتهما : ضمائر تثنيه بذمّى و ذميّه راجع مىباشند . قوله : من ديتهما : يعنى بالنسبة الى دية النّفس فيهما . قوله : كدية اعضاء المسلم الخ : حاصل مراد اينستكه : همانطورى كه ديه اعضاء و جراحات مسلمان را به ديه او مىسنجند در ذمّى و ذمّيه نيز امر چنين مىباشد .