سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

121

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

باد تندى وزيده و آتش را بنقطه ديگر نقل داده و موجب سرايت و تعدّى گردد چه آنكه روشن‌كننده آتش مرتكب عدوان و تفريط نشده تا ضمان در عهده‌اش بيايد . و از طرف ديگر هرصاحب ملكى مختار است كه انحاء تصرف و بهره‌بردارى در ملكش را بنمايد بدون اينكه ديگرى حق مزاحمت با ويرا داشته باشد . ولى با فقدان دو شرط مذكور يعنى در حين افروختن آتش باد بيش از حدّ معمول بوده بطورى كه موجب ظنّ به تعدّى و سرايت به ملك غير بوده يا مقدار آن بيش از نياز و احتياج فروزنده باشد اگرچه هوا ساكن بوده و بادى نوزد اگر آتش بملك غير سرايت نمود و خسارتى به دنبال آورد شخص ضامن آن مىباشد . در نتيجه بايد گفت : طبق اين تقرير ضمان مشروط بيكى از دو امر است : 1 - زيادى آتش از مقدار حاجت . 2 - وزيدن باد غير معمولى در حين افروختن آتش . ولى برخى از فقهاء فرموده‌اند : در حصول ضمان هردو شرط با هم و بنحو اجتماع معتبر هستند به طورى كه يكى از آن دو و اگر تخلّف داشته باشد ضمان منتفى است . بعضى ديگر از علماء فرموده‌اند : مجرّد ظنّ تعدّى و سرايت آتش بملك غير موجب ضمان است اعمّ از آنكه باد در حال وزيدن بوده يا هوا ساكن باشد و نيز افروختن آتش به قدر نياز بوده يا بيش از آن باشد .